Wojewódzki Sztab Wojskowy w Katowicach


czcionka mniejsza czcionka normalna czcionka większa
Z kart historii

 

Tradycje WSzW w Katowicach sięgają odradzania się polskości na Górnym Śląsku po I wojnie światowej, poczynając od spontanicznego niepodległościowego zrywu ludności polskiej podczas trzech powstań śląskich w 1919, 1920 i 1921 r., organizowania się oddziałów powstańczych i administracji na wyzwolonym terenie.

Po przejęciu pełni władzy przez Polskę na Górnym Śląsku przeprowadzono wybory do Sejmu Śląskiego.

Województwo śląskie przyjęło status województwa autonomicznego z własnym sejmem - Śląskim i stolicą w Katowicach.

Realizacja wojskowych przedsięwzięć organizacyjno-administracyjnych rozpoczęła się już w chwili przejmowania przez Polskę - 20 czerwca 1922 r., Górnego Śląska, zajmowania tego terenu przez oddziały Wojska Polskiego i tworzenia administraji polskiej.

Administracja wojskowa w województwie śląskim weszła w skład administracji specjalnej niezespolonej z administracją ogólną województwa i posiadała odrębną strukturę.

W 1922 r. w województwie śląskim, organizowano Powiatowe Komendy Uzupełnień (PKU), tworzone na podstawie rozkazu dowódcy V Okręgu Korpusu w Krakowie i jemu podporządkowane. Powołano:

  • Powiatową Komendę Uzupełnień Bielsko (powiaty bielski, bielski-grodzki, cieszyński);

  • Powiatową Komendę Uzupełnień Katowice (powiaty katowicki, katowicki-grodzki, Królewska Huta-grodzki, świętochłowicki);

  • Powiatową Komendę Uzupełnień Lubliniec (powiaty lubliniecki i tarnogórski);

  • Powiatową Komendę Uzupełnień Pszczyna (powiaty pszczyński i rybnicki);

15 marca 1924 r. utworzono 4 Powiatowe Komendy Uzupełnień w Katowicach, Królewskiej Hucie, Lublińcu i Pszczynie a w 1927 r. PKU Bielsko na Śląsku oraz Tarnowskie Góry.

PKU zajmowały się rejestracją mężczyzn, nadzorem poboru do wojska, kwalifikowaniem kandydatów do szkół podchorążych, planowaniem i organizowaniem uzupełnienia oddziałów wojskowych w czasie pokoju i wojny w ludzi, sprzęt i w konie - czym zajmowały się wyspecjalizowane z czasem Komisje Remontu Koni, powstałe w latach trzydziestych na bazie PKU. 

Powiatowe Komendy Uzupełnień współpracowały z organami administracji rządowej i samorządowej, organizacjami paramilitarnymi, społecznymi i młodzieżowymi w kształtowaniu kultury obronnej społeczeństwa.

Wiosną 1939 r. PKU przeformowano w Komendy Rejonów Uzupełnień, których zasadniczym zadaniem było przeprowadzenie częściowej, skrytej mobilizacji oddziałów wojskowych a od końca sierpnia 1939 r. mobilizacji powszechnej. 

Najstarszą Komendą w obecnym województwie śląskim jest powstała 27 listopada 1918 r. Powiatowa Komenda Uzupełnień w Częstochowie (ówcześnie województwo kieleckie).


W 1945 r. na opuszczonych już przez wojska niemieckie terenach województwa śląskiego powstały Rejonowe Komendy Uzupełnień (RKU) w Częstochowie, Sosnowcu, Katowicach, Pszczynie. Od września 1945 r. formowano dalsze RKU: Chorzów, Tarnowskie Góry, Gliwice i Bielsko.

Na przełomie 1948/49 na bazie RKU Katowice powstają dwie RKU: Katowice - miasto i Katowice - powiat. W 1951 r. na terenie województwa katowickiego zostają sformowane dalsze, ale już pod nazwą Wojskowe Komendy Rejonowe: WKR Będzin, WKR Rybnik, WKR Zawiercie i WKR Zabrze.

1 stycznia 1952 r. zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej Nr 76 z dnia 17 grudnia 1951 r. zostaje utworzona Wojskowa Komenda Wojewódzka (WKW). WKW kierowała całokształtem działalności wojskowo-administracyjnej na terenie województwa, w którym znajdowało się 20 Wojskowych Komend Rejonowych. Od samego początku swego powstania była największą instytucją wojskową tego typu w kraju.

1 grudnia 1964 r. utworzono Wojewódzki Sztab Wojskowy w Katowicach. W styczniu 1965 r. utworzono 16 Powiatowych i Miejskich Sztabów Wojskowych.

W grudniu 1974 r. przeprowadzono kolejną reorganizację sztabów terenowych w konsekwencji zmian administracji w kraju. WSzW ostatecznie podporządkowano 10 Wojskowych Komend Uzupełnień. W takim kształcie WSzW Katowice funkcjonował do 1 stycznia 1993 r.

W 1996 r. w kraju utworzono 16 Wojewódzkich Sztabów Wojskowych - Regionalnych Sztabów Wojskowych (WSzW - RSzW). Obejmowały one swoim zasięgiem średnio około trzy dotychczasowe województwa.

WSzW - RSzW Katowice administrował województwami:

  • katowickim;

  • częstochowskim;

  • bielsko-bialskim.

1 stycznia 1999 r. w wyniku kolejnej reformy administracyjnej kraju i powstania Województwa Śląskiego WSzW - RSzW Katowice przemianowano w Wojewódzki Sztab Wojskowy Katowice.

Od 1 lipca 2002 r. zgodnie z Rozporządzeniem MON z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie utworzenia oraz ustalenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania WSzW i WKU zmieniono nazwę z Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego Katowice na Wojewódzki Sztab Wojskowy w Katowicach oraz utworzono 12 Wojskowych Komend Uzupełnień, likwidując tym samym WKU Zabrze i WKU Bytom.Obecnie w wyniku reorganizacji Wojskowych Komend Uzupełnień z dniem 1 stycznia 2011 w województwie śląskim funkcjonuje 8 Wojskowych Komend Uzupełnień (Będzin, Bielsko-Biała, Chorzów, Częstochowa, Gliwice, Katowice, Rybnik, Tychy) podległych Szefowi WSzW. Rozformowano natomiast z dniem 31.12.2010r. 4 WKU (Lubliniec, Mysłowice, Tarnowskie Góry i Żywiec).


 

Budynek Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Katowicach został wybudowany i oddany do użytku w 1978 roku. Znany wszystkim Katowiczanom budynek  przy ulicy Francuskiej 30 po niemal trzydziestu latach doczekał się gruntownego remontu. Dzięki uczynieniu go przyjaznym ekologicznie  zyskał też nowoczesny wygląd stając się eleganckim i funkcjonalnym biurowcem wojskowej administracji. Szef WSzW, realizując dwuetapowy plan modernizacji zlecił pracowni architektoniczno-budowlanej „ETN” w Gliwicach opracowanie dokumentacji technicznej. Dokumentacja zatwierdzona przez Śląski Urząd Wojewódzki została zgłoszona do konkursu w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska. Projekt został zaakceptowany a następnie otrzymał dotację na wykonanie większości zadań. Dzięki zaangażowaniu naszych przełożonych i wsparciu lokalnego środowiska, kadra i pracownicy sztabu służą i pracują w warunkach na  miarę początku XXI wieku.

 

    
pdf

Kontakt

Wojewódzki Sztab Wojskowy w Katowicach
Francuska 30
40-028 Katowice
tel. 261124204
fax. 261124914
wszwkatowice@ron.mil.pl